In een intensief samenwerkingsverband zetten gemeente Leeuwarden, Aegon en Dino4 een uniek project neer om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt nieuw perspectief te bieden. Hoe? Door ze tijdens een werkstage op te leiden tot informatiemedewerker!

De toenemende werkloosheid en krapper wordende arbeidsmarkt baart iedereen zorgen. Overheden zijn in de afgelopen jaren geconfronteerd met een stijgend aantal werkzoekenden. De verwachting is dat daar de komende tijd weinig in zal veranderen. Het aantal mensen dat al langere tijd niet aan de slag raakt, wordt almaar groter. Van overheden vraagt dit innovatieve en creatieve oplossingen. Hiervoor wordt steeds vaker de samenwerking met het bedrijfsleven gezocht. Steeds meer bedrijven nemen maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) heel serieus. Belangrijk hierbij is dat MVO ook echt inhoud wordt gegeven. Zo zijn er in de laatste jaren behoorlijk veel projecten geweest waarbij wsw’ers of mensen zonder werk werden ingezet om grote hoeveelheden documenten te digitaliseren. Echter, na afloop van het scanproject eindigde ook voor de arbeidskrachten de activiteiten. Het project van de gemeente Leeuwarden en Aegon is fundamenteel anders ingestoken.

Het doel van het project was om de positie van de werkzoekenden daadwerkelijk te verbeteren door ze niet alleen werkervaring op te laten doen, maar ook op te leiden in een nieuw vak. Als informatiemedewerker met opleiding én ervaring zullen ze meer kansen hebben op een betaalde baan. En dat (duurzame instroom naar de arbeidsmarkt) is uiteindelijk het doel!

Een slim idee
In 2012 raakte Marianne Poelman, projectmanager Team Werk van de gemeente Leeuwarden in gesprek met Aegon. Aegon wilde het archief digitaliseren om klanten sneller en effectiever te kunnen bedienen. Al pratend ontstond het idee om werklozen in te zetten. Op deze manier wordt er iets gedaan aan de toenemende werkloosheid. Dit was op zich geen nieuw initiatief. Er zijn meerdere projecten geweest waarbij mensen zonder werk werden ingezet bij digitaliseringsprojecten. Wat wel nieuw of zeker onderscheidend was, is de aanpak gericht op duurzame uitstroom.
Deze aanpak was het resultaat van gedachtevorming van de drie betrokken partijen: de gemeente Leeuwarden, Aegon en advies- en opleidingsbureau Dino4, dat ervaring meebracht uit een soortgelijk traject bij de gemeente Amsterdam. De kern van de aanpak is dat er voor de deelnemers weinig blijvend resultaat is als het traject alleen bestaat uit het opdoen van werkervaring. Er wordt pas een nieuw perspectief geschapen wanneer de werkervaring gepaard gaat met een opleiding. Want als deelnemers daadwerkelijk een nieuw vak leren, vergroot dit echt hun kansen op de arbeidsmarkt.
Het opleidingsbureau ontwikkelde hiervoor het programma Impuls (waarbij IM staat voor informatiemanagement). Dat betekent opleiden, maar ook trainen in vaardigheden. Het eerste deel van Impuls bestaat uit een training (LADIM) van vijf blokken van twee dagen, die worden afgesloten met een gezamenlijke praktijktoets.

De uitvoering
Na afstemming met de directie van Aegon ontstond een unieke vorm van publiekprivate samenwerking. Aegon bood de deelnemers een tijdelijke werkplek: ze zijn ingezet op een activiteit gericht op digitalisering van een fysiek archief. Daarbij verzorgde Aegon het dagelijkse management en financierde Aegon het opleidingstraject. De trainers van het opleidingsbureau waren verantwoordelijk voor het ontwerpen en verzorgen van de opleiding van de deelnemers. De gemeente Leeuwarden bleef verantwoordelijk voor het casemanagement.
Zo ontstond een mooie samenwerking, gericht op duurzame terugkeer naar de arbeidsmarkt van de negen deelnemers. Het traject bestond uit vijf opleidingsblokken, die werden gegeven bij Aegon, waar ook de werkplekken van de deelnemers waren. Gedurende het traject bleef een begeleidingsteam het gehele proces voortdurend bijsturen. Dit bleek een sterke formule. Hierdoor konden opleiding, werk en begeleiding elkaar versterken. Het gezamenlijke doel (bevorderen van duurzame uitstroom) gaf onderling vertrouwen, waardoor het mogelijk werd snel te schakelen. Zo werden tijdens het traject soms de dagelijkse taken van de deelnemers tijdelijk aangepast omdat dit in het kader van de opleiding wenselijk was. Of gaf de gemeente mogelijkheden voor een referentiebezoek door de deelnemers aan de eigen DIV-afdeling.

De eindopdracht was een klein project. De deelnemers moesten gezamenlijk een oud archiefdeel van een van de rechtsvoorgangers van Aegon inventariseren. Dat betekende: analyseren en een advies opstellen wat ermee gebeuren moest: vernietigen, bewaren, digitaliseren. Het uiteindelijke advies presenteerden zij aan hun opdrachtgever, tevens operationeel manager, Gerrit de Jong.

Ervaring gemeente Leeuwarden
`Eind 2012 heeft de gemeente Leeuwarden Dino4 gevraagd mee te denken wat betreft het project digitalisering, in samenwerking met Aegon Leeuwarden. Binnen dit werkgelegenheidsproject werd een opleidingscomponent ingebouwd om de loonwaarde van de werkzoekenden tot het hoogst haalbare niveau te brengen. Terugkijkend naar de eerste fase van het project, is dit uitstekend gelukt.
De voorgaande ervaringen die bij de eerste verkennende gesprekken werden aangedragen, hebben onze verwachtingen overtroffen. Niet alleen wist het opleidingsbureau onze WWB-doelgroep op treffend niveau vooraf in te schatten, ook gedurende het opleidingstraject werd de creativiteit van de docenten op de proef gesteld en wist men op een natuurlijke wijze (bij) te sturen. Dit alles op een professionele en doeltreffende manier. Men zou bijna denken dat de Friese nuchterheid door de docenten werd overgenomen.
De kracht van het project gaat nu komen in de verknoping van de individuen naar de arbeidsmarkt. Ook daarvoor is er een rol voor het opleidingsbureau. Vooraf niet ingekocht, maar daar waar mogelijk gaan wij gebruik maken van het door de docenten aangedragen netwerk. Het sluitend maken van deze laatste schakel maakt het, naar onze mening, dat binnen de digitale groeimarkt aan gemeenten een totaal concept aan wordt geboden.`

Marianne Poelman, Projectmanager Team Werk, Gemeente Leeuwarden

Ervaringen Aegon
“Voor ons staat klantbelang voorop. Door dossiers te digitaliseren zijn wij in staat om klanten sneller en effectiever te helpen. Omdat er intern geen capaciteit voor was, benaderde ik de gemeente Leeuwarden om langdurig werkzoekenden in te kunnen schakelen. Ik vind het belangrijk om een maatschappelijke bijdrage te leveren in de plaats waarin je werkt. Daarbij geloof ik in mensen die willen, die wil ik graag een kans geven. Dat waren voor mij belangrijke redenen om met langdurige werkzoekenden te gaan werken.
Het is mooi dat langdurig werkzoekenden een opleiding volgen in een nieuw vakgebied waarmee zij hun arbeidskansen verhogen. Ik denk dat we er met alle betrokkenen goed in geslaagd zijn om iedereen een basis mee te geven in de wereld van de digitalisering. Daarnaast vind ik het zeer waardevol dat deelnemers zijn gaan nadenken over hun toekomst op de arbeidsmarkt. En dat ze voor henzelf bewuste keuzes hebben gemaakt: wat wil ik en wat heb ik daarvoor nodig?”

Gerrit de Jong, Manager Mailsupport, Aegon

Vele winnaars 
In juni 2013 heeft de groep van negen deelnemers de opleiding met succes afgesloten. Voor de meeste deelnemers was dit hun eerste ervaring met dit type van werkzaamheden in het vakgebied Informatiemanagement. Bijzonder aan de opleiding is dat naast algemene kennis en vaardigheden ook met iedere deelnemer individueel onderzocht is welke functie in het vakgebied hij of zij ambieert, hoe realistisch die ambitie is en welke aanvullende kennis en vaardigheden noodzakelijk zijn om die ambitie te bereiken.
Het totale Impuls-traject nam een jaar in beslag. Het eerste half jaar stond in het teken van de gezamenlijke opleiding naast het dagelijks werk bij Aegon. In de tweede helft van het jaar werd aandacht besteed aan individuele vervolgopleidingen. Zoals beschreven was het uitgangspunt om de deelnemers maximaal toe te rusten voor hun succesvolle terugkeer op de arbeidsmarkt. Daarnaast werd het project digitalisering dossiers bij Aegon uitgevoerd.

Het project heeft vele winnaars: Aegon heeft een groot deel van zijn fysieke archief gedigitaliseerd. De gemeente heeft voor deze groep mensen nieuw perspectief geschapen. En misschien het allerbelangrijkste: de deelnemers hebben vertrouwen gekregen in de toekomst: ze hebben een vak geleerd, waardoor ze uitzicht hebben op betaald werk.

Gert-Jan de Graaf
Od augustus-september 2013

Nieuw perspectief: omscholen tot informatiemedewerker